هنگامی که متوجه می شوی که در کمتر از یک سال دیگر تنگه بلاغی در زیر خروارها آب دفن می شود حریصانه به آن چشم می دوزی و اشیا و آثار بدست آمده از آن را بیشتر مرور می کنی. انگار که این آخرین دیدار با تاریخ است.

بر اساس یافته های گروه های مختلف کاوش در این منطقه آثار فراوانی از دوره های مختلف به دست آمده است.

در میان این آثار می توان به انواع سفال ها با نقوش هندسی و بز کوهی و پرندگان اشاره کرد. حتی در بخشهایی از این محوطه آثاری از زندگی پیش از تاریخ انسان به دست آمده است. دورانی که به دوره (( باکون )) معروف است. در واقع این دوران یکی از قدیمی ترین فرهنگهای پیش از تاریخ منطقه فارس است که اولین بار بارقه هایی از این فرهنگ در حدود 74 سال پیش توسط یکی از باستان شناسان بنام جهان (( لنکستر )) و برخی از همکارانش در 2.5 کیلومتری جنوب تخت جمشید کشف شد.

از سویی در سایتهای مختلف حفاری شده در تنگه بلاغی آثار مختلفی از دوره های دیگر به دست آمده است. وجود غارهایی در کوههای اطراف این تنگه زندگی غارنشینی را در این منطقه تایید می کند که مربوط به دوران پارینه سنگی است و قدمتی حدود 12 هزار تا 8 هزار ساله دارد. غار موسوم به حاج بهرامی که توسط گروه ژاپنی در این محوطه کشف شده است. از نمونه های آن است پس از دوره ای که انسانها غارها را رها کردند و در دشت ها اسکان یافته اند آثار متعددی در این تنگه از خود بر جای گذاشته اند. در محوطه باستانی تنگه بلاغی تپه ای به نام رحمت آباد کشف شده است که تاریخی هشت هزار ساله دارد. در واقع این آثار بیانگر استقرار پیش از تاریخ انسان در این منطقه است. دورانی که هنوز انسان موفق به اختراع خط نشده بود و ابزار و امکانات زندگی اش اولین مراحل را پشت سر می گذاشت.

بر اساس کاوش باستان شناسان در ماههای اخیر آثار بسیار پر ارزشی از این محوطه بدست آمده است. قدیمی ترین آثار کشف شده در تنگه بلاغی به چیزی در حدود 25 هزار سال بر می گردد. دست افزارهای سنگی که در حوزه رودخانه کشف شده قدمتی دیر پا دارند.

در واقع آثار بدست آمده از حوزه رودخانه (( پلوار )) متعلق به دورانی است که در ادبیات باستان شناسی به دوران موستری یا موسترین معروف است. این دوران به 25 هزار تا 40 هزار سال پیش مربوط است. شکی نیست که تنگه بلاغی گنجینه ای از دوره های مختلف زندگی بشری را پیش رویمان می گذارد.

حال با این قدمت تاریخی که حد اقل به 25 هزار سال پیش و دوران ماقبل تاریخ بر می گردد و با وجود مقبره کوروش بزرگ کسی که اولین قانون را در جهان پایه گذاری کرده است در محوطه این تنگه آیا باز هم باید سد سیوند که باعث نابودی تمامی این تنگه و تاریخ بشری و ماقبل تاریخ آن می شود باز هم آبگیری شود؟

آیا اگر به جای ای 25 هزار سال قدمت تاریخی و بشری در این تنگه فقط یک امام زاده حتی بی اصل و نصب دفن شده بود دولت و مسولین باز هم به فکر ساخت یک سد در این منطقه می افتادند؟