بنا به سنت دیگری ری محل ولادت پیامبر ایران ( اشو زرتشت ) است. ری همان است که در کتیبه داریوش در بهستان ( بیستون ) به اسم رگا شهری از ماد شمرده شد. اوستا یسنا 19 بند 18 آن را رغه زرتشت می خواند. در جای دیگر اوستا در فرگرد اول، وندیداد  فقره 15 نیز از آن اسم رده گوید : (( در میان این کشورهای با شکوه رغه دوازدهمین است که من اهورامزدا بیافریدم.)) در تفسیر پهلوی این فقره مفسر آن را ری آذربایجان می داند و بعد خود می گوید: برخی از ما آن را همین ری می دانند، از این عبارت چنین معلوم می شود که دو ری داشته ایم. به هر حال ری معروف و مشهور که بطلیموس منجم و جغرافی دان یونانی قرن دوم میلادی از آن اسم می برند همان است که امروز در نزدیک تهران موجود است. ری در قدیم از شهرهای بسیار مقدس شمرده می شد، مرکز روحانیت ایران بوده است ، موبدان موبد بزرگ که عنوان زرتشترو تمه ( Zarathustro tema ) داشت یعنی مانند زرتشت، در همین ری اقامت داشته است. مانند پاپ ایتالیا، در سابق یک قسک سلطنتی داشت. ایالت ری مرکز فرمانفرمایی مادی و معنوی او بود، ابوریحان بیرونی از موبدان موبد ری اسم برده بدو عنوان مسمغان می دهد و از ملوک دنباوند می شمردش.

یاقوت نیز در معجم البلدان از برج و باروی استوناوند در ناحیه دنباوند ( دماوند ) در ایالت ری صحبت می دارد و می گوید آن را جرهد نیز گویند، از جمله جاهایی که عربها نتوانستند فورا فتح کنند، همین استوناوند است، در عهد خلیفه مهدی پس از چندی زد و خورد مرکز روحانیت ایران نیز به دست دشمن افتاد، به قول طبری فتح استوناوند در سال 141 هجری صورت یافت. مسمغان با برادرش در سرلشکریان خویش قرار گرفتار عرب ها شدند، دو دختر مسمغان به رسم ارمغان به بغداد نزد خلیفه فرستاده شدند. مس در پهلوی به معنی مه فارسی است. مسمغان یعنی بزرگ مغ ها و یا موبد موبدان و یا زراتشت توم .

امیانوس مارسلینوس ( Ammianus Marcellinus ) از یک حکومت روحانی در ماد اشاره می کند، برخی از کتب پهلوی برا آنکه میان دو سنت مذکور سازشی دهند پدر زرتشت را از آذربایجان و مادرش را از ری ذکر کرده اند. شهرستانی نیز این دو سنت را به این شکل سازش داده است، از آنچه گذشت مختصرا می توان گفت که زرتشت از مغرب ایران است و یا شمال غربی و به هیچ وجه به جنوب احتمال برده نمی شود و عقیده شرق ایران نیز امروز متروک شده است و کسی طرفدار آن نیست.